Kết nối cộng đồng bằng niềm vui và những câu chuyện? Làm sao chúng tôi biết là Gieo làm được điều này khi những giá trị Gieo tạo ra có vẻ vô hình, nhất là bằng công cụ cũng khó hiểu không kém: Nghệ thuật?

Bạn thân mến,

Gieo nhận được câu hỏi này nhiều lần lắm, và cách tốt nhất để bạn hiểu câu trả lời là “Hãy đi cùng Gieo nha!” bởi có những điều chỉ có thể cảm nhận để thấu hiểu trọn vẹn. Nhưng còn những bạn không đi được cùng Gieo trên  nẻo đường xuyên Việt, Gieo xin phép gửi bạn cách Gieo thực hiện và giải bài toán về “sự vô hình” để bạn hiểu Gieo hơn nha.

Nhìn chung, Gieo Xuyên Việt 2017 có một nhiệm vụ duy nhất là tạo ra cơ hội và không gian để hàng nghìn khoảnh khắc kỳ diệu, hàng trăm tác phẩm hay và vô số những câu chuyện đẹp được xảy ra và Gieo làm điều đó bằng các công cụ nghệ thuật mà Toa Tàu đã áp dụng hơn 3 năm qua tại TP.HCM.

Các công cụ nghệ thuật quen thuộc như Vẽ, Viết, Chụp Ảnh, Origami, Thủ Công, Chuyển Động… cùng thế mạnh, kinh nghiệm thiết kế trải nghiệm độc đáo kết hợp việc nghiên cứu để phù hợp từng địa phương đã tạo ra những Ngày Chơi Rực Rỡ, Workshop dành cho Trẻ Em và Người Lớn, Đêm giao lưu văn nghệ, hoạt động vẽ tường hoặc sắp đặt sản phẩm truyền thống của vùng một cách nghệ thuật để làm đẹp và cải tạo không gian sống… Đặc biệt, biến sự vô hình thành hữu hình với việc thực hiện các tác phẩm nghệ thuật cộng đồng như vẽ tường hay sắp đặt sản phẩm truyền thống địa phương là một trong những kỷ niệm quý giá mà đem lại những khoảnh khắc ấn tượng nhất với cộng đồng.

.

THẾ NÀO LÀ NGHỆ THUẬT CỘNG ĐỒNG TRONG GIEO XUYÊN VIỆT?

Nghệ thuật cộng đồng thường được hiểu theo hai nghĩa, hoặc là “nghệ thuật vì cộng đồng” hoặc là “nghệ thuật được thể hiện bởi chính cộng đồng”. Gieo Xuyên Việt thực hiện với cả hai nghĩa đó. Khi đến một địa điểm, Gieo thường dành thời gian ban đầu để trực tiếp làm quen, trò chuyện, tìm hiểu người dân địa phương và văn hóa, ẩm thực, nghề nghiệp truyền thống cũng như những điều mà họ tự hào, hoặc quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày cũng như vị trí phù hợp có thể thực hiện tác phẩm cộng đồng. Sau đó, đội Gieo bàn bạc, thảo luận với nhau về câu chuyện, cách thức, hình thức, thời gian thực hiện, chất liệu, vật dụng, độ an toàn, cũng như bắt đầu vẽ sketch công trình trông sẽ như thế nào. Những câu chuyện được chọn thể hiện lại trong tác phẩm nghệ thuật cộng đồng thường là những câu chuyện mà Gieo được lắng nghe trực tiếp từ người dân địa phương đó, cũng như chất liệu, cách thức thực hiện được lựa chọn dựa trên sản vật, đặc trưng của vùng.

Điều đặc biệt để biến tác phẩm này thành nghệ thuật cộng đồng là ở việc Gieo thiết kế làm sao để người dân địa phương có thể chung tay góp sức trong quá trình thực hiện nó. Ví dụ như Gieo chia nhỏ những mảng tường và có mẫu hoa văn trang trí (template) để giao cho các em nhỏ, người chưa biết vẽ cũng có thể thực hiện cùng. Như việc Gieo phát thông báo và nhờ người dân góp ý, góp sức, góp vật liệu thực hiện. Có nhà góp cây trong vườn để dựng cột, có nhà góp cả mảnh đất trống và nguồn điện, có nhà góp nước góp trái cây cho đội thi công… Những khoảnh khắc được vẽ cùng nhau hay cùng làm việc với dân địa phương không chỉ tạo cơ hội cho họ góp sức vào việc làm đẹp nơi họ đang sống mà còn mang lại niềm tự hào và đem khái niệm “nghệ thuật” về gần hơn bao giờ hết. Sau khi tác phẩm hoàn tất, Gieo cùng bà con có khoảng thời gian thật đẹp cùng nhau ngồi ngắm nhìn, ca hát giao lưu văn nghệ và trò chuyện về hành trình của mỗi người bên cạnh công trình của chung.

.

CÁC TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT CỘNG ĐỒNG CỦA GIEO XUYÊN VIỆT 2017

.

1/ VẼ TƯỜNG TẠI BẾN TRE, HẢI DƯƠNG, QUẢNG NGÃI

Bến Tre và câu chuyện “ẤM NỒNG PHÚ LỄ”, kể lại niềm tự hào của làng Phú Lễ có truyền thống nấu rượu tiến vua và những cảnh vật quen thuộc của vùn g Ba Tri, Bến Tre. Tác phẩm được thực hiện tại bức tường của Ủy ban nhân dân xã với sự chung tay góp sức của các em trường tiểu học Phú Lễ.

.

XT108057-exhweb-edt

XT108223-exhweb-edt

XT108251-exhweb-edt.

.

Hải Dương và tác phẩm vẽ tường chủ đề “THÀNH PHỐ TƯƠNG LAI”. Việc cải tạo lại bức tường trắng trong nhà ăn có diện tích lớn trở thành một bức tranh sinh động với ý tưởng một thành phố trong tương lai  với công nghệ hiện đại nhưng vẫn nhiều bóng cây xanh, khi con người và động vật sống hài hòa với nhau đã mang lại nhiều niềm vui và tiếng cười trong quá trình thực hiện. Tác phẩm được hoàn thành bởi đội Gieo và sự giúp sức của anh chị em công nhân viên nhà máy Ford Việt Nam.

.

XT102598-exhweb-edt

.

FXE28402-exhweb-edt

.

chính-exhweb-edt

.

Quảng Ngãi và tác phẩm “Câu chuyện Đảo Bé”. Những ngày Gieo ở đảo bé và may mắn được trò chuyện với bà con, Gieo thấy được niềm tự hào của dân đảo về “cái không khí không nơi nào có”, với “cây bàng vuông hơn hai trăm năm tuổi”, với “bãi san hô đẹp tuyệt vời”, và chắc chắn là với “tỏi theo mùa, tỏi thuận tự nhiên”. Bên cạnh đó, những người trẻ của đảo bé cũng có khao khát được bước ra ngoài tìm hiểu thế giới bao la, là những nơi chỉ được xem trên ti vi mỗi tối. Những người lớn tuổi thì đau đáu câu chuyện quê hương, rằng đi đâu rồi cuối đời cũng mong trở lại nơi mình đã sinh ra – nơi biển xanh ngút mắt này. Thế là hành trình của tác phẩm nghệ thuật “Câu chuyện đảo bé” bắt đầu. Gieo quyết định chọn 3 mảng tường của trường An Bình để xin phép thực hiện sơn vẽ. Câu chuyện được kể làm 3 phần, “Nơi ta sinh ra”, “Nơi ta muốn đến” và “Nơi ta trở về” lấy cảm hứng từ câu chuyện của người dân trên đảo, được thực hiện lần lượt trên khu vực tường của lớp mẫu giáo, tiểu học và tường phòng giáo viên. Hai ngày miệt mài làm việc cùng sự tư vấn và giúp sức của dân làng, của thầy hiệu trưởng, thầy mỹ thuật phía trường, Gieo đã hoàn tất “Câu chuyện đảo bé” với niềm hân hoan, vì những chi tiết được chuyển tải đầy đủ, ý nghĩa và rực rỡ.

FXE21205-exhweb-edt

.

Report LySon 094-exhweb-edt

.

Report LySon 097-exhweb-edt

.

Report LySon 095-exhweb-edt

.

2/ XẾP ĐẶT KHÔNG GIAN VỚI ORIGAMI 

TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT CỘNG ĐỒNG TẠI HUẾ – “CÙNG BAY”

15/9/2017, nhằm ngày 13 của chuyến Gieo Xuyên Việt. Những cánh chim #origami vút bay trong giếng trời của Trung tâm Nhi Khoa Bệnh viện trung ương Huế.  Những cánh chim bay như một lời cầu chúc bình an cho nơi này và những nơi khác nữa… Tác phẩm Cùng Bay, từ 400 chim giấy xếp origami, được thực hiện và thi công bởi đội Gieo, gần 20 tình nguyện viên và 3 anh kỹ thuật chuyên nghiệp trong vòng 4 ngày nhận được sự ủng hộ và thương yêu của cộng đồng. Dưới hàng trăm cánh chim đó, Gieo đã tổ chức buổi văn nghệ chia tay xúc động vào ngày cuối ở Huế.

.

FXE29384-exhweb-edt

.

XT109557-exhweb-edt

.

XT100270-exhweb-edt

.XT100293-exhweb-edt

.

3/ XẾP ĐẶT VẬT PHẨM ĐẶC TRƯNG CỦA ĐỊA PHƯƠNG – “THƯƠNG NHỚ MÒ O” TẠI PHÚ YÊN 

Thôn Hoà Thạnh nổi tiếng với nghề truyền thống đan bóng mò o để bắt cá từ thời rất xưa. Nói thôn Hoà Thạnh có khi dân làng không biết mà chỉ, nhưng nói thôn Mò O thì ai ai vùng này cũng biết. Vì vậy Gieo mong có thể dùng chính đặc trưng này để làm một tác phẩm nghệ thuật công cộng, tôn vinh sản phẩm làng nghề đan bóng mò o. Đây là địa điểm mà Gieo tốn nhiều thời gian để thảo luận vì địa hình, điều kiện sẵn có, làm sao để thực hiện được tác phẩm này an toàn, thân thiện, mà ở nơi bà con có thể “cùng hưởng” không gian đó. Một bãi dừa nơi dân làng hay tụ tập cùng nhau được cô chủ đất đồng ý cho làm nơi thực hiện, và tác phẩm làm xiêu lòng bà con trong thôn đã được đội Gieo chuẩn bị từ khâu cắt, sơn mô hình cá, ghép bóng mò o, treo cố định và bắt điện đèn. Anh Khánh làm việc tại Uỷ Ban xã nói rằng, kỳ này có thêm chỗ làm Trung thu cho tụi nhỏ trong xóm, độc đáo nhất luôn!

.

FXE28974

.

FXE29030

.

FXE28611

.

FXE28767

.

4/ VẼ LẠI HOA VĂN TRÊN GỖ – “HOA VĂN KỂ CHUYỆN” TẠI LÂM ĐỒNG

“Hoa văn nghĩa là những cái “hoa” mà có “văn” đi theo nó đó, nghĩa là mỗi dấu chấm cũng có câu chuyện của nó đó!” Chị Will, người hơn nửa đời dệt thổ cẩm K’ho, đã giải thích và kể thật nhiều câu chuyện nguồn gốc sự tích hoa văn với Gieo. Vì quá mê những hoạ tiết K’ho Chill và câu chuyện tuyệt vời, Gieo đã ghi chép lại rồi phóng chiếu lên gỗ làm thành những tấm khăn lớn cho tác phẩm “Hoa văn kể chuyện” tại làng B’Nor C ở Lâm Đồng. Đây là các hoạ tiết thường thấy trên khăn, khố của người K’ho, được những người mẹ truyền nghề cho con gái hay con dâu trong nhà. Để dệt tấm thổ cẩm không chỉ mất công ròng rã cả tuần cả tháng trời mà trong đó còn chứa đựng tâm tư tình cảm câu chuyện của người dệt, chứa đựng cả thời gian và câu chuyện lịch sử của đồng bào mình nữa đó… Này lá trên rừng, này gùi đựng lúa, này xà gạc đi rẫy, này mắt chim sáng rực, này đàn kiến chăm chỉ… Này mình kể nhau nghe!

.

Report LamDong 120-exhweb-edt

.

22140791_824493907722987_2959097247168179454_n

.

GR151849-exhweb-edt

.

GR151808-exhweb-edt.

.

5/ TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT TỪ VẬT LIỆU ĐẶC TRƯNG ĐỊA PHƯƠNG – “NHÀ CỦA LÁT” TẠI ĐỒNG THÁP

“Nhà của lát” đã được hoàn tất tại sân trường Định Yên 2 vào ngày 13/10 và cũng là tác phẩm nghệ thuật cộng đồng cuối cùng của chuyến Gieo xuyên Việt 2017 . Ngôi nhà của lát làm từ chất liệu dệt chiếu truyền thống của làng, và lần đầu tiên một không gian ngộ nghĩnh, kỳ lạ tạo ra những trải nghiệm mới mẻ từ những thứ quen thuộc từ lâu. Lần đầu tiên người trải nghiệm được bước vào một căn phòng từ lát, để nhìn ngắm vật liệu này trong không gian khác biệt. Tác phẩm được hoàn tất bởi đội Gieo với sự góp sức, nguyên vật liệu của người dân làng Định Yên, đặc biệt là các bé trường tiểu học Định Yên 2.

.

FXE22282-exhweb-edt

/

Report Dong Thap  116-exhweb-edt

.

FXE22729-exhweb-edt

.

Report Dong Thap  279-edt-exhweb-edt

.

.

Như vậy, hành trình Gieo đã để lại tổng cộng 7 tác phẩm nghệ thuật cộng đồng tại 7/9 địa điểm mình đi qua. Gieo tin rằng những tác phẩm này đưa lại cho dân địa phương góc nhìn mới, không gian mới để có thêm cơ hội kết nối với nhau cũng như trân trọng, tự hào hơn về quê hương mình và những người ở nơi khác có cơ hội biết đến và tìm hiểu họ để biết thêm những câu chuyện tuyệt đẹp.

Gieo Xuyên Việt 2017

(gieo.toatau.com)

 

Tags

Các bài viết liên quan